کرااک ، خطرات و دانستنیها
کراک ( crack ) که گاهی راک ( Rock ) نیز
نامیده می شود ، ماده ای محرک است که از
کوکائین به دست می آید و به اشکال مختلف از
جمله تدخین ( استنشاق دود ) استفاده می شود .
* خطر کراک در چیست ؟
مطمئناً یکی از آشناترین جملات در مورد سوء
مصرف مواد مخدر و محرک این است که شخص به محض
استفاده از آن ، دیگر نمی تواند مصرف این مواد
را ترک کند . تنها سه بار مصرف مقدار بسیار
اندکی از کراک ، اعتیاد به آن را حتمی خواهد
کرد و پس از این زمان بسیار کوتاه ، شخص را به
شدت به خود نیازمند و وابسته می کند .
تقریبآً هر گونه حالت تحرک و نشاط روحی و جسمی
که توسط مواد اعتیادآور ایجاد شود ، با حس
بیحالی و لختی همراه خواهد بود و هر چقدر
مقدار به اصطلاح « پرواز » شادمانه حاصل از
این سوء مصرف ، بالاتر باشد ، « سقوط » و
احساس خماری و افسردگی پس از آن شدیدتر و
طولانی تر است .
اعتیاد از همین جا آغاز می شود زیرا نیاز به
فرار از این حالت ناگوار ، موجب مصرف مجدد
کراک شده و پس از برطرف شدن تأثیر اولیه کراک
، حالت افسردگی باز می گردد ... و این چرخه
همچنان ادامه می یابد .
* چرا آمار توزیع و مصرف کراک بالا است ؟
فروشندگان مواد مخدر علاقه بسیاری به فروش
کراک دارند ، زیرا نه تنها ارزان تر از
کوکائین است و راحت تر به فروش می رسد ، بلکه
مصرف آن هم ساده تر است و به ظاهر چندان «
خطرناک » نمی رسد و از طرفی پنهان کردن آن هم
ساده است .
به این ترتیب فروش کراک در شهرهای بزرگ جهان و
در مکانهایی مانند میدانهای شهر ، مدارس ،
فروشگاههای بزرگ و ... که پیش از این برای این
تجارت مکانهایی بسیار خطرناک محسوب می شدند ،
به شدت افزایش یافته است .
* یک عمر پشیمانی و افسردگی در مقابل ?
دقیقه لذت ظاهری !
تدخین کراک برای شخص حس نشاط ظاهری شدیدی به
دنبال دارد ، که حدود ? تا ? دقیقه طول می کشد
. اما پس از آن با افسردگی حاد ، احساس بی
ارزش بودن و ولع فراوانی برای مصرف مجدد این
ماده ، ادامه پیدا می کند .
در یک دوره زمانی بسیار کوتاه این ماده کنترل
مصرف کننده را در دست می گیرد و این الگوی
رفتاری به اعتیاد شدید می انجامد .
نیاز به مصرف مکرر کراک به دوره هایی که
معتادان کراک آنرا bing ( مدت عیاشی ) می
نامند ، می انجامد . در یک دوره مصرف فرد تا
جایی که پول و یا کراک در اختیار دارد و یا تا
زمانی که به اغما فرو رود به مصرف کراک ادامه
می دهد .
* تهیه مواد از هر طریق ممکن
نیاز به کراک به هر نیاز و وابستگی عاطفی غلبه
کرده و فرد معتاد برای تهیه ان به هر جنایت و
عمل خشونت آمیز دست می زند .
در میان افراد معتاد به هر گونه ماده
اعتیادآور ، تهیه « مواد » در بسیاری از مواقع
از راه های نامشروع و خلاف انجام می گیرد و
بسیاری از کسانی که به کراک اعتیاد دارند نیز
برای برآمدن از عهده مخارج تهیه مداوم آن به
روشهای خلافکارانه دست می زنند .
اما نکته پراهمیت این است که دست زدن این
افراد به اعمال خشونت بار و جنایتکارانه دلیل
مهم دیگری هم دارد و آن بروز خشونت بار و
جنایتکارانه دلیل مهم دیگری هم دارد و آن بروز
رفتارهای شرورانه و پرخاشگرانه ناشی از بروز
بیماری پارانویا ( بیماری سوء ظن ) است که از
عوارض مصرف کراک به شمار می آید و در واقع
پراختن این اشخاص به اعمال خشونت بار ، لزوماً
به دلیل نیاز به پول نیست.
* اثرات روانی مصرف کراک چیست ؟
شخصی که کراک مصرف می کند به سرعت در حالات و
شرایط مختلف روانی در حرکت است که با خوشی و
رضایت فراوان و احساس برانگیختگی و هیجان
همراه است ، سپس با کم شدن اثر این ماده ،
دلتنگی و افسردگی و متعاقب آن زودرنجی ، بی
خوابی و پارانویا بر شخص غلبه می کند .
معتادان به کراک ، ممکن است حالات روانی
اسکیزوفرنیک ، توهم و خطاهای حس را نیز تجربه
کنند . کسانی که مصرف کراک بسیار زیادی دارند
در یک Binge ( مصرف ) تمام این حالات را از سر
می گذرانند ، عده ای از این افراد در اثر
ابتلا به پارانویا و افسردگی ناشی از مصرف
دائم کراک ، دست به خودکشی یا جنایت می زنند .
* مصرف بیش از حد Overdose و جنون
تدخین کراک ، به علت مقدار بسیار زیاد ماده
محرکی که وارد جریان خون و به دنبال آن به مغز
می کند ، احتمال مصرف بیش از حد و مرگ آور با
مسمومیت از کوکائین را هم افزایش می دهد .
نشانه های این دو وضعیت مشابه بوده و شامل
تهوع ، استفراغ و تنفس های نامرتب ، تشنج و
اغما است که می تواند به مرگ منتهی شود .
مصرف همزمان کوکائین یا الکل با مواد مخدر
دیگر ، می تواند واکنش های شدید و مرگ آور به
دنبال داشته باشد .
مصرف مداوم کراک ممکن است به جنون کوکائین
منجر شود که نوعی حالت روانی دائمی است و
نشانه های پارانویا و توهم دیداری و شنیداری
است .
* تأثیرات فیزیکی مصرف کراک
ابتدایی ترین تأثیرات جسمانی کرک ، گلودرد
مزمن ، گرفتگی صدا و تنگی نفس است که به
برونشیت ( ورم نایژه ) و نفخ ریه منجر می شود
.
چشمها درشت شده و شخص هنگام تمرکز برای دیدن
هر چیز ، هاله هایی نورانی در اطراف آن مشاهده
می کند . ضربان قلب تا حد ?? درصد افزایش می
یابد و رگها به سرعت منقبض شده موجب بالا رفتن
فشار خون می شوند این موضوع می تواند به حمله
قلبی ، تشنج و سکته منجر شود . کرک به دلیل از
بین بردن میل به غذا خوردن و ایجاد بی خوابی ،
موجب کاهش وزن شدید و سوء تغذیه می شود .
* چه کسانی از کراک استفاده می کنند ؟
هر چند کوکائین زمانی به عنوان ماده مخدر طبقه
ممتاز شهرت داشت ، اما اعتیاد به کراک محدود
به یک گروه سنی یا شرایط اجتماعی ، اقتصادی
خاص نیست .
در واقع کراک ارزان و دسترس است ، لذا مصرف
کوکائین را برای همه ممکن ساخته است .
در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان ، اعتیاد
به کراک نه تنها از سن مدرسه ، که از هنگام
تولد و توسط مادران معتاد آغاز می شود !
* چگونه معتادان به کراک را تشخیص دهیم ؟
یک نشانه ابتدایی سوء مصرف کراک ، جدایی
ناگهانی جسمی ، روحی فرد از کانون خانواده و
تغییر رفتار چشمگیر اوست .
هر چند بسیاری از نشانه های زیر با مشکلاتی
چون اختلالات احساسی یا گذراندن دوران سخت
بلوغ مشابه است ، اما هرگز نباید احتمال مصرف
مواد محرک یا مخدر را از نظر دور داشت :
· تغییرات بارز در شخصیت و رفتار
· از دست دادن توجه و تمرکز
· کاهش وزن
· ناپدید شدن لوازم قیمتی خانه و نداشتن توضیح
قانع کننده برای مقدار پول خرج شده.
· رفت و آمد با افراد معتاد
· آشفتگی چشمگیر
· رفتار کینه توزانه با افراد خانواده و
دوستان
· برنامه خواب نامنظم
· بی توجهی به آراستگی ظاهری
· پارنویا شدید ( سوء ظن شدید )
· بی قراری
· اضطراب
*نشانه هشدار دهنده
به گفته معتادن به کراک حالات زیر در هنگام
برطرف شدن آثار ماده محرک بروز می کنند :
· نگرانی و بیقراری برای تهیه مجدد کراک
· افسردگی شدید
· فقدان انرژی و بی اشتهایی
· بی خوابی
· داشتن احساساتی متناقض از عشق و نفرت نسبت
به خود
آیا راه حلی هم وجود دارد ؟
بله ، با این شرایط که شخص معتاد باآگاهی از
مراحل مختلف سم زدایی ، دارودرمانی ، شرکت در
جلسات و این مطلب مهم که ترک اعتیاد بازگشت به
زندگی و تولدی دوباره خواهد بود ، به مراکز
درمانی معتبر مراجعه کند .
دوستان و خانواده این افراد باید شرایط ناگوار
آنها را درک نموده ودر این راه از پشتیبانی او
دریغ نورزند تا شخص معتاد بتواند با موفقیت و
در زمان کوتاه تری به حالت طبیعی بازگردد.
گزارش
از رجبعلی محمدزاده ادملایی
کارشناس ارشد مرکز مشاوره فرماندهی انتظامی استان مازندران